Alina Szapocznikow na aukcjach sztuki w Polsce i za granicą

Alina_szapocznikow

Alina Szapocznikow mniej więcej od końca lat 90-tych jest poszukiwaną na rynku sztuki artystką. Na aukcjach (m. in. w Christie’s) sprzedaje się wiele z jej późniejszych dzieł (z okresu po 1963 roku – czyli po jej wyjeździe do Paryża). Rzeźby z okresu twórczości w Polsce są niezwykle rzadkie, i co za tym idzie – cenne.

Szapocznikow doceniano już w latach 50-tych, gdy zaczęła tworzyć (po krótkiej przygodzie z socrealizmem) w charakterystycznym dla siebie skupionym na operowaniu formą i tworzywem stylu. W Warszawie powstawały figury kobiet, formy organiczne i ekspresyjne pasy materii rozpięte na stalowych rusztowaniach.

alina_zapocznikow
Alina Szapocznikow, „Ciało (Tors-Leżąca)” (1957-1958).

W 1963 roku artystka wyjechała do Paryża, gdzie eksperymentowała z różnymi materiałami, w tym z tworzywami sztucznymi. Wtedy powstawały najbardziej znane dla niej formy, kompozycje przestrzenne z odlewów ciała własnego i bliskich. Są świadectwem przemijającego czasu, sposobem na poradzenie sobie, na oswojenie długiej choroby nowotworowej. Klucz do interpretacji dzieł stanowi jej życie – pobyt w gettcie, obozach koncentracyjnych, wyniszczające choroby i niemożność urodzenia dziecka z jednej strony, uroda, wola życia i pasja tworzenia z drugiej.

alina_zapocznikow
Alina Szapocznikow, „Portret wielokrotny”, (1967), Muzeum Sztuki w Łodzi.

Ostatnie lata to dla jej twórczości pasmo sukcesów wystawienniczych w największych galeriach świata oraz znaczące kwoty uzyskiwane na aukcjach sztuki. Pierwszą retrospektywną wystawę Szapocznikow zaprezentowało Muzeum Sztuki w Łodzi (1975), organizując dwa lata po jej śmierci dużą wystawę dzieł, ale prawdziwe zainteresowanie rozwinęło się dopiero po wystawie w warszawskiej Zachęcie w 1998 roku, która potem w nieco zmienionej formie odwiedziła wiele miast w kraju. W 2009 roku, w dopiero co utworzonym Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie ekspozycja „Niezgrabne przedmioty” prezentowała jej dorobek w kontekście sztuki kobiecej lat 60-tych. Ta wystawa uznana została przez najbardziej opiniotwórczy magazyn w Świecice sztuki (ARTFORUM) za jedno z najważniejszych wydarzeń 2009 roku. Przypieczętowaniem sukcesu Szapocznikow była monograficzna wystawa „Sculpture Undone 1955-1972” w 2012 roku w Muzeum of Modern Art w Nowym Jorku.

Wszystko to świadczy o tym, że pozycja na rynku sztuki tej artystki jest silna i będzie się tylko umacniać. W domu aukcyjnym Christie’s na najbliższej londyńskiej aukcji prezentowane będzie dzieło „Lampe-Fesses” z 1970 roku, którego wartość szacuje się na 50 000-70 000 funtów. W 2013 i 2014 roku we francuskiej filii Christie’s sprzedano trzy lampy Szapocznikow za 160 000-300 000 zł każda. Warto zaznaczyć, że sprzedały się one poniżej szacowanej ceny – zastanawiające: czy znawcy wyprzedzają trendy na rynku?

alina_zapocznikow
Alina Szapocznikow, „Lampe-Bouches” – przykłady z ekspozycji muzealnej.

W polskich domach aukcyjnych dzieła Aliny Szapocznikow pojawiają się rzadko. Monotypie barwne, które licytowano w Agra Art w 2005 i 2006 roku sprzedano za średnio 2 500 zł, a dziesięć lat później za 6 000 zł. W 2014 roku dom aukcyjny DESA Unicum sprzedano rzeźbę „Ventre-Coussin (Brzuch-poduszka)” z 1968 roku za 120 000 zł.

Prawdziwa perełka pojawiła się jednak w tym roku. Na zbliżającej się aukcji, która odbędzie się 7 kwietnia 2016 roku, prezentowane będzie dzieło „Ptak” powstałe w końcu lat 50-tych (DESA Unicum,cena wywoławcza 400 000 zł, estymacja 900 000 – 1 400 000 zł). Rzeźba ta powstała w Polsce, jeszcze w warszawskiej pracowni artystki, gdy Szapocznikow była młodą, ale już docenianą rzeźbiarką. Rzeźba była kilkukrotnie wystawiana (m. in. w 1961 roku na wystawie zbiorowej „Polish Painting and Sculpture” w Waszyngtonie), a potem słuch po niej zaginął. Szczęśliwie odnalazła się jednak na amerykańskiej prowincji i wygląda na to, że pobije polskie rekordy cenowe. W tym samym czasie licytowana będzie druga rzeźba artystki „Ludzie-drzewa III”, za które oczekuje się uzyskać 60 000-80 000zł.

alina_zapocznikow
Alina Szapocznikow, „Ptak” (1959), dom aukcyjny DESA Unicum.